18:55 16 Noyabr 2018
Canlı yayım
  • USD1.7000
  • RUB0.0258
  • EUR1.9267
Pəri qalası

Azərbaycanda qeyri-adi qala: kimsə onun içərisinə daxil ola bilmir

© Sputnik / Shahperi Abbasova
CƏMİYYƏT
Qısa URL
1985110

Təcavüzkarlardan qaçan qız buraya sığınıb, sonra isə yadelli işğalçıların əlinə keçməmək üçün özünü bu qaladan atıb

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 12 noy — Sputnik. Tarixən bir çox xalqlar yadellilərin hücumundan qorunmaq üçün yaşadıqları ərazinin ətrafına sədd çəkib. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində də müdafiə məqsədilə tikilmiş sədlərə — istehkam qalalarına və ya onların qalıqlarına rast gəlmək olar.

Yunus Əmrənin məzarı
© Sputnik / Shahperi Abbasova

Bunlardan biri də Zaqatala rayonunun Yuxarı Çardaxlar kəndinin şimal-qərb hissəsində yerləşən Pəri qalasıdır. Tarixçi Məhəmməd Hacıəhmədovun sözlərinə görə, qala haqqında çoxlu rəvayətlər söylənilir. Belə rəvayətlərdən birində deyilir ki, Pəri qalası IV-V əsrlərə aid bir qaladır — Sasanilər dövründə inşa olunub.

Respublikamızın ərazisində, yüksək yerlərdə qalalar çoxdur. Pəri qalasının orijinallığı, özünəməxsus cəhəti ondan ibarətdir ki, digər qalalardan fərqli olaraq onu oyub dağın içərisinə tikiblər. Digər qalalar memarlar tərəfindən tikilib, amma Pəri qalası dağın içində oyulub.

Təcavüzkarlardan qaçan qız buraya sığınıb, sonra isə yadelli işğalçıların əlinə keçməmək üçün özünü bu qaladan atıb
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Təcavüzkarlardan qaçan qız buraya sığınıb, sonra isə yadelli işğalçıların əlinə keçməmək üçün özünü bu qaladan atıb

Qalanın içində üç otaq yerləşir. Qala nə qədər möhtəşəm olsa da, oraya aparan yol-cığır elə vəziyyətdədir ki, qalanın içərisinə girmək qeyri-mümkündür.

"Vaxtilə gənclər bu qalanın içinə girməyi bacarmışdılar. Bu qalaya girdiklərini bildirmək üçün nişanə olaraq qaladan bayraq və ağ paltar asırdılar. Qalanın içində pilləkən var idi, amma sonradan o pilləkən uçub dağılıb", — deyir M. Hacıəhmədov.

Onun sözlərinə görə, bəzi tarixçilər qalanın XII-XIII əsrlərdə, Əmir Teymur dönəmində inşa olunduğunu qeyd edirlər: "Elə Çardaxlar kəndinin adı da bu qalanın adı ilə bağlıdır. "Çartak" yəni "qaya üzərində od məbədi" deməkdir. Digər bir rəvayətə görə isə, bu qalada Pəri adlı qız yadelli işğalçılardan qaçıb gizlənib. Sonra da yadelli işğalçıların əlinə keçməmək üçün özünü bu qaladan atıb. Ondan sonra bu qalanı Pəri qalası adlandırıblar".

Şəkinin Kiş kəndindəki Alban məbədi
© Sputnik / Shahperi Abbasova

"Bəzi məlumatlara görə, bu qalaya qamış borularla su və ya süd arxı çəkiblər. Hətta bu hekayə Nizami Gəncəvinin "Fərhad və Şirin" poemasının motivlərini xatırladır. Hələ Sovet dövründə, 1980-ci illərdə Pəri qalasının altında Nizami Gəncəvinin yubileyi qeyd olunmuşdu. Amma bu məlumatın dəqiq olub-olmaması şübhə altındadır. Çünki hələ də bu qala tarixçilər tərəfindən yaxşı tədqiq olunmayıb. Deyilənlərə görə, bu qalanın altında bir qəbir də olub, amma sonradan həmin qəbir sökülüb. Hətta, qalanın içərisində qızıl da olduğu söylənilir", — tarixçi bildirir.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın şimal-qərb bölgəsi turistlərin daha çox axın etdiyi məkandır. Belə bir abidə turizmə xüsusi önəm verən hansısa başqa bir ölkədə olsaydı, ora daha çox turist cəlb edərdilər.

Uzaq keçmişin yadigarı olan bu abidələr xalqımızın tarixini, mədəniyyətini öyrənmək baxımından dəyərli mənbələrdir. Onları sevə-sevə qoruyub saxlamaq, təbliğ etmək, gələcək nəsillərə çatdırmaq bizim borcumuzdur!

Əlaqədar

Başsız bədənin uyuduğu sirli qəbir
Yaşı 3 min il, boyu 2.5 metr olan ölülər
Əsrarəngiz məkan: suyu yanır, alovu yandırmır
Azərbaycanda 6 əsrlik div evi
"Koba" Azərbaycandakı bu qalada cəza çəkib
Teqlər:
Məhəmməd Hacıəhmədov, Pəri qalası, Yuxarı Çardaxlar, məbəd, müdafiə, qala, Zaqatala, tarix

Əsas mövzular