BAKI, 9 sentyabr — Sputnik. Şirvanşahların sonuncu iqamətgahı Buğurt qalasında arxeoloji tədqiqat işləri aparılır.
Sputnik Azərbaycan-a AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutundan verilən məlumata görə, institutunun “Numizmatika və epiqrafika” şöbəsinin müdiri, t.ü.f.d. Akif Quliyevin rəhbərliyi altında Şamaxı arxeoloji ekspedisiyası Qaladərəsi kəndi yaxınlığında yerləşən Buğurt qalasında arxeoloji tədqiqat işləri avqustda başlanıb.
![Arxeoloqlarımız 50 il sonra yenidən o qalaya qayıtdılar - FOTO Arxeoloqlarımız 50 il sonra yenidən o qalaya qayıtdılar - FOTO - Sputnik Azərbaycan](https://cdnn1.img.sputnik.az/img/07e4/09/09/424880552_0:0:1000:638_600x0_80_0_0_bcfbf8a506cecdbcc78c4990f6becf0e.jpg)
Buna qədər AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun Şamaxı Arxeoloji ekspedisiyası Gülüstan qalasında arxeoloji tədqiqat işləri həyata keçirib və əldə edilmiş arxeoloji materiallar əsasında Gülüstan qalasının və ümumilikdə, Şirvanşahlar dövlətinin tarixi ilə bağlı mühüm nəticələrə gəlib.
Qeyd edək ki, Buğurt qalasının təqdidi ötən əsrin 70-ci illərində arxeoloq Hüseyn Ciddi tərəfindən başlanmışdı.
![Buğurt qalası Buğurt qalası - Sputnik Azərbaycan](https://cdnn1.img.sputnik.az/img/07e4/09/09/424880567_0:266:1281:1070_600x0_80_0_0_76d4dd77a65f5ca9c850d4e4b495fc8d.jpg)
![Buğurt qalası Buğurt qalası - Sputnik Azərbaycan](https://cdnn1.img.sputnik.az/img/07e4/09/09/424880572_0:249:1281:1053_600x0_80_0_0_ce169457d9b452274e42376d3aa09d3b.jpg)
![Buğurt qalası Buğurt qalası - Sputnik Azərbaycan](https://cdnn1.img.sputnik.az/img/07e4/09/09/424880577_0:260:1280:1064_600x0_80_0_0_989b5fa263d32d88a4ff1061d9a21e3e.jpg)
Buğurt qalası Şamaxı şəhərindən 20 km şimal-qərbdə, hər tərəfi meşə ilə örtülü olan hündür bir dağın zirvəsində yerləşir. Strateji əhəmiyyətinə görə əlverişli mövqeyə malik qalanı ən yaxın məsafədən belə görmək mümkün deyil. Qalanın ətrafında Qaladərəsi, Keçmədin və Qaleybuğurt kəndləri yerləşir. Qalaya gedən əsas yollar Qaladərəsi kəndindən keçir. Buğurt qalasından şərqdə, sıldırım qayalıqlarda Qız qalası adlanan kiçik qəsr də, mövcuddur.
Qalanın tikilmə tarixi ilə bağlı dəqiq məlumatlar yoxdur. Aparılacaq arxeoloji tədqiqatlar bu məsələyə aydınlıq gətirəcək.
Arxeoloq A.A.Quliyevin fikrincə, bu adi qala deyil, geniş infrastruktura malik orta əsr qala-şəhəridir. Qalada mükəmməl su-kanalizasiya sistemi, relyefə uyğun çoxsaylı yaşayış binaları, inzibati binalar, saraylar, məscidlər, su anbarları, hamamlar mövcud olub. Qala divarları iri qaya və çay daşlarından inşa edilib. İkiqat qala divarlarının arası ilə mühafizəçilərin sərbəst gəzməsi üçün pillələr salınmışdır. Qala divarlarının üzəri gümbəzvari formada hörülüb. Bu da düşmən tərəfindən mühafizəçilərin hərəkətini izləməyə imkan vermirdi. Qalanın ümumi sahəsi 17 ha-dır. Təqribi hesablamalara görə, qala-şəhər kompleksinə daxil ərazidə 30 minə yaxın əhali yaşayıb. Əhaliyə məxsus yaşayış evləri qalanın əsasən aşağı hissəsində yerləşirdi. Binalar yonulmuş qaya və çay daşlarından, bişmiş kərpiclərdən inşa edilib. Pilləvari relyefə uyğun olaraq, bir-birinə paralel küçələrdə inşa edilmiş evlərin kiçik həyətyanı sahələri də mövcud olmuşdur.
Buğurt qalası 1538-ci ildə Səfəvi şahı I Təhmasib tərəfindən alınaraq dağıdılmış, sonuncu Şirvanşah Şahrux əsir alınaraq öldürülmüşdür. Bununla da minillik Şirvanşahlar dövlətinin varlığına son qoyulmuşdur.