03:57 26 Sentyabr 2017
Canlı yayım
Qax rayonunda gürcülərin qeyd etdiyi ölüləri ziyarətetmə mərasimi

Azərbaycanda qeyri-adi mərasim: ölülər gəlir, yeməklərin dadına baxır və…

© Sputnik / Leyla Abdullayeva
CƏMİYYƏT
Qısa URL
1160803

Daha çox diqqət etdikləri məqam odur ki, qəbir üstünə ölünün ən çox xoşladığı yeməyi aparsınlar

Leyla Abdullayeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 13 sentyabr — Sputnik. Azərbaycanda yaşayan azsaylı xalqların nümayəndələrinin maraqlı adət-ənənələri və fərqli mətbəxi mövcuddur. Bu xalqlardan biri də Azərbaycanın Qax və Zaqatala rayonları ərazisində yaşayan ingiloylardır. Onlar ildə iki dəfə ölüləri ziyarətetmə mərasimini qeyd edirlər. Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşı Qax rayonunda ingiloyların qeyd etdiyi ölüləri ziyarətetmə mərasiminə qatılıb.

Ölüləri ziyarətetmə mərasimi
© Sputnik / Leyla Abdullayeva
Ölüləri ziyarətetmə mərasimi

Azərbaycan ərazisində yaşayan ingiloylar xristian dininə sitayiş edirlər. Onların dini düşüncəsinə görə, insanlar öləndən sonra o biri dünyaya köçürlər və orada bu dünyadakı həyatlarını davam etdirirlər. Bu səbəbdən də, onlar qəbirüstə çıxma mərasimində, evdə hazırlanan yeməkləri, şirniyyatları, meyvə-tərəvəzi, müxtəlif şirələri, alkoqollu içkiləri özləri ilə aparıb doğmalarının qəbirlərinin üstünə düzürlər.

Daha çox diqqət etdikləri məqam odur ki, qəbir üstünə ölünün ən çox xoşladığı yeməyi aparsınlar. Standart olaraq, qəbir üstünə həm də plov, içliyi şordan hazırlanan gürzə (xəmir xörəyi – red.) və çaxır aparılır. Onlar düşünürlər ki, ölü gəlib həmin süfrədəki nemətlərin dadına baxır və sahibindən razı gedir.

Azərbaycan ərazisində yaşayan ingiloy-gürcülər xristian dininə sitayiş edirlər
© Sputnik / Leyla Abdullayeva
Azərbaycan ərazisində yaşayan ingiloy-gürcülər xristian dininə sitayiş edirlər

Mərasimin başlanğıcında qəbrin üstündə şamlar yandırılır. Sonra nemətlər qəbrin üstünə düzülür və saqmel tökmə mərasimi olur. Saqmel — şam ağacının üzərindəki yapışqan maddədən hazırlanır. Həmin sarı rəngli yapışqan yığılır, qurudulur, ovulur və istifadə olunur. Bu mərasim tərcümədə "ölünün adına duz tökmə" mərasimi adlanır.

Həmin saqmel, adətən çömçədəki közün üzərinə tökülür. Saqmel töküldükdən sonra, mütləq ölünün kişi qohumu əlində çaxır və ya araqla mərasimin açılışını elan edir. Bundan sonra hamı oturub yeyib-içir və evinə qayıdır.

Qax rayon Kötüklü kənd sakini Tina Babucaşvili həmin mərasimlə bağlı fikirlərini Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşı ilə bölüşüb. "Bu adət-ənənə bizə babalarımızdan qalıb. Biz bacardığımız qədər öz milli və dini adət-ənənələrimizi qorumağa çalışırıq" — o deyib.

"Bu mərasimi valideynlərimizdən bizə, bizdən də övladlarımıza ötürəcəyimiz ən dəyərli sərvət hesab edirik. Həmin gün bütün qohum-əqrəba bir yerə yığışır, görüşür və ölülərimizi yad edirik. Ölülərimizin ruhunu, onların xoşladıqları kimi süfrə açıb adlarına duz tökərək şad etdiyimizi düşünürük" – deyə Tina Babucaşvili bildirib.

Onların dini düşüncəsinə görə, adamlar öləndə bu dünyadan o biri dünyaya köçürlər və orada bu dünyadakı həyatlarını davam etdirirlər
© Sputnik / Leyla Abdullayeva
Onların dini düşüncəsinə görə, adamlar öləndə bu dünyadan o biri dünyaya köçürlər və orada bu dünyadakı həyatlarını davam etdirirlər

Bu mərasimdə iştirak edərkən, hiss etdik ki, ingiloylar hələ neçə nəsil bu adətlərini qoruyub saxlamağa çalışacaqlar…

Əlaqədar

On iki yaşlı qeyri-adi istedad sahibi
Azərbaycanda 12 yaşlı qeyri-adi istedad sahibi
Məşhur olmaq istəyən Yevlax sakinindən qeyri-adi ixtira
Qeyri-adi beynəlxalq müsabiqə elan edilib
Binəqədi sakinləri məcburiyyətdən qeyri-adi addım atıblar
Azərbaycanın məscidsiz kəndində namaza qeyri-adi çağırış
Teqlər:
ölü, mərasim, Zaqatala, Qax, qəbir, Azərbaycan

Əsas mövzular